De gedenkkaars: een gebaar dat weinig woorden nodig heeft

Binnen, buiten of op het graf

Dit is de eerste vraag, omdat een gewone kaars buiten binnen een uur uitwaait of scheef wegloopt. De vorm volgt uit de plek.

• Binnen, op een plank of tafel: een effen witte stompkaars van 7 tot 10 cm doorsnede, of een kaars in glas. Rustig, zonder opdruk of met alleen een naam.
• Binnen, langdurig brandend: een noveen- of gedenkkaars in glas met een brandduur van 3 tot 7 dagen. Bedoeld om te blijven staan, bijvoorbeeld in de dagen rond een uitvaart.
• Buiten, op het graf of bij een gedenkplek: een grafkaars in een kunststof of glazen houder met deksel, weerbestendig, brandduur van 2 tot 7 dagen.
• Waar geen vuur mag: op veel begraafplaatsen, in columbaria en in zorginstellingen is open vuur niet toegestaan. Dan is een weerbestendige LED-gedenklamp de enige optie.

Twijfel je over de regels op een begraafplaats, vraag het na bij de beheerder. Het scheelt de nabestaanden het vervelende moment waarop een kaars wordt weggehaald.

Onze keuzes

Effen witte stompkaars (10 tot 25 euro)

De meest gebruikte en meest neutrale vorm. Een massief witte of gebroken witte stompkaars van 7 tot 10 cm doorsnede staat in elk interieur en vraagt geen uitleg. Kies een zware kaars met een gecentreerde lont: die brandt gelijkmatig naar binnen zonder over de rand te lopen, wat bij een kaars die vaak en lang brandt uitmaakt. Wil je iets meer, kies dan gebroken wit of zandkleur boven felwit. Bekijk het aanbod grote witte stompkaarsen en lees onze gids over witte stompkaarsen.

Noveenkaars of gedenkkaars in glas (8 tot 20 euro)

Een slanke kaars in een glazen koker die drie tot zeven dagen achtereen brandt. Praktisch in de dagen rond een uitvaart, wanneer niemand energie heeft om aan een kaars te denken. Het glas beschermt de vlam en de kaars dooft vanzelf als hij op is. Let op de opgegeven brandduur en op of het glas hittebestendig is; goedkope varianten kunnen bij langdurig branden barsten. Zet de kaars altijd op een onbrandbare ondergrond. Meer hierover in onze gids over kerk- en gedenkkaarsen.

Gepersonaliseerde gedenkkaars met naam (20 tot 45 euro)

Alleen als je zeker weet dat de ontvanger dat wil. Een naam, een datum en eventueel één korte regel op een effen kaars kan enorm troostend zijn, maar het kan ook te veel zijn, zeker kort na een overlijden. Hoe korter de tekst, hoe beter hij standhoudt. Kies een subtiele kleur, zilver of grijs op wit, en zet de tekst onder het midden zodat hij niet als eerste wegbrandt. Twijfel je, geef dan een effen kaars en laat de personalisatie aan de ontvanger. Onze gids over kaarsen bewaren legt uit hoe zo'n kaars jaren mooi blijft.

Grafkaars voor buiten (5 tot 15 euro)

Bedoeld voor op een graf of bij een gedenkplek buiten. Een grafkaars zit in een kunststof of glazen houder met een deksel dat regen buitenhoudt en de vlam beschermt, en brandt twee tot zeven dagen. Controleer eerst of de begraafplaats open vuur toestaat en of er een voorgeschreven formaat is; sommige beheerders hanteren regels om zwerfafval te beperken. Neem de lege houder mee terug. Zie ook onze gids over kaarsen voor buiten voor wat windbestendig branden betekent.

LED-gedenklamp (15 tot 35 euro)

De enige mogelijkheid waar open vuur niet mag, en een goede keuze voor mensen die de kaars het liefst dag en nacht laten branden. Kies een weerbestendig model met een dichte behuizing als de lamp buiten staat, en let op de opgegeven branduren per batterijset. Een timerfunctie is prettig: de lamp gaat dan elke dag op hetzelfde tijdstip aan zonder dat iemand hoeft te komen. Kies warmwit licht van rond de 2000 kelvin. Bekijk het aanbod LED-gedenklampen of lees onze gids over LED-kaarsen voor buiten.

Wat je erbij zegt, en wat niet

Een gedenkkaars komt bijna altijd met een kaartje, en dat kaartje is lastiger dan de kaars. Een paar dingen die in de praktijk goed werken:

• Noem de naam van de overledene. Nabestaanden horen die naam vaak veel te weinig. Het is bijna nooit te veel.
• Houd het kort en concreet: ik denk aan je, ik steek er thuis ook een aan, ik ben er als je wilt praten.
• Vermijd verklaringen. Zinnen die het verlies duiden of relativeren komen zelden aan zoals ze bedoeld zijn.
• Geef geen instructies. Wat de ander met de kaars doet, en of hij hem ooit aansteekt, is aan de ander.
• Denk aan later. Een gedenkkaars in de week na de uitvaart verdrinkt tussen de bloemen. Twee maanden later, of op de eerste sterfdag, komt hij veel harder aan.

Veelgemaakte fouten

• Een geurkaars geven. Geur is persoonlijk en kan sterk verbonden zijn met herinneringen. Kies bij een gedenkkaars ongeparfumeerd.
• Personaliseren zonder te weten of dat gewenst is. Een naam op een kaars is voor de een troostend en voor de ander confronterend. Bij twijfel: effen.
• De regels van de begraafplaats negeren. Vraag vooraf na wat mag; anders wordt de kaars weggehaald en dat doet pijn.
• Een lange kaars laten branden zonder toezicht. Ook een kaars in glas hoort op een onbrandbare ondergrond en niet naast gordijnen; zie kaarsen en brandveiligheid.
• Alleen op het moment zelf denken. De maanden na een uitvaart zijn het stilst. Een kaars die later komt, telt vaak dubbel.

Voor andere gelegenheden kijk je bij alle cadeaugidsen voor kaarsen, of bij geboortekaarsen en kaarsen als klein gebaar.

Veelgestelde vragen