Bepaal eerst de ooghoogte
De belangrijkste beperking op een eettafel is niet stijl maar zicht. Mensen die tegenover elkaar zitten moeten elkaar kunnen zien zonder om een vlam heen te kijken. Praktisch betekent dat: houd de vlam óf onder ongeveer 30 cm boven het tafelblad, óf juist ruim erboven, vanaf zo’n 45 cm. Precies op ooghoogte is de enige echt verkeerde keuze.
Een dinerkaars van 24 cm in een lage kandelaar van 5 cm zit met de vlam rond 27 cm en werkt dus goed. Een kaars van 30 cm in een kandelaar van 20 cm komt op 50 cm en werkt ook, mits de kandelaar slank is zodat je erlangs kunt kijken. De combinatie daartussen — een middelhoge kandelaar met een lange kaars — is de klassieke fout.
Hoeveel kaarsen per tafel?
| Tafel | Aantal kaarsen | Opstelling |
|---|---|---|
| Ronde tafel, 4 personen | 2–3 | Eén groepje in het midden |
| Rechthoekig, 6–8 personen | 3–5 | Eén lange lijn of twee groepjes |
| Lange tafel, 12–20 personen | 8–12 | Groepjes van drie, om de 80–100 cm |
| Salontafel | 1–3 | Lage kaarsen of waxinelichtjes |
Vul niet op tot de tafel vol staat. Er moet ruimte overblijven voor schalen, glazen en een wijnfles — en niemand wil met een mouw langs een vlam gaan bij het doorgeven van de aardappels.
Werk met hoogteverschil, niet met kleurverschil
Een groepje van drie kandelaars van 8, 15 en 22 cm met identieke kaarsen erin ziet er beter uit dan drie gelijke kandelaars met drie verschillende kleuren. Hoogteverschil geeft ritme; kleurverschil geeft rommel. Als je toch kleur wilt gebruiken, kies dan één tint die je herhaalt in servetten of bloemen, en houd de rest neutraal in ivoor of wit. Een set kandelaars in verschillende hoogtes is hiervoor de handigste basis. Meer over kleurkeuze staat in onze gids over gekleurde dinerkaarsen.
Combineer gerust vormen zolang de kleur gelijk blijft: een gladde dinerkaars naast een gedraaide kaars in dezelfde tint werkt uitstekend en oogt bewust in plaats van toevallig.
Werk daarnaast met oneven aantallen per groepje. Drie kandelaars bij elkaar oogt natuurlijker dan twee of vier, omdat het oog geen symmetrie kan afdwingen en de groep als één object leest. Wil je toch symmetrie, doe het dan volledig: twee identieke groepjes van drie aan weerszijden van een bloemstuk. Half symmetrisch is de enige opstelling die er echt slordig uitziet.
Wat zet je erbij?
Kaarsen staan zelden alleen. De combinatie die vrijwel altijd werkt: een lage bloemschaal of een paar losse takken in kleine vaasjes, plus één herhaald materiaal — hetzelfde messing, hetzelfde glas, hetzelfde hout. Vermijd los strooigoed op tafel bij brandende kaarsen: droge blaadjes, kerststerretjes en papieren confetti liggen binnen een avond ergens waar je ze niet wilt hebben.
Waxinelichtjes zijn de goedkoopste manier om een tafel visueel te vullen tussen de hoge kaarsen door, mits ze in glas staan. Losse bakjes op het tafelblad geven schroeiringen. Zet ze in kleine glaasjes op regelmatige afstand langs de lengte van de tafel.
Kies de juiste ondergrond
- Leg iets onder de kaarsen. Een smalle tafelloper, een plateau of een spiegel bindt de groep samen en vangt eventuele was op.
- Gebruik een plateau bij meerdere kaarsen. Een kaarsenplateau maakt van drie losse kandelaars één object en beschermt het tafelblad.
- Nooit een los waxinelichtje op hout. Het aluminium bakje wordt heet genoeg voor een schroeiring. Gebruik glas; zie waxinelichthouders.
- Houd bloemen en servetten op afstand. Minimaal 20 cm tussen vlam en alles wat kan vlamvatten.
Timing: wanneer steek je aan?
Steek de kaarsen aan vlak voordat de eerste gast binnenkomt, en niet pas als iedereen al zit. Een tafel met brandende kaarsen bij binnenkomst zet direct de toon, en je hoeft niet tijdens het voorgerecht met een aansteker langs. Doof ze met een kaarsendover in plaats van te blazen: dat scheelt rook en wasspatten op het tafelkleed.
Duurt de avond langer dan de kaarsen? Reken vooraf: 24 cm geeft ongeveer 7 tot 8 uur, dus meerdere avonden. Kaarsen die halverwege een diner op zijn, zijn bijna altijd te korte kaarsen van 18 cm of minder. Koop daarom liever dinerkaarsen van 24 cm per doos dan losse korte kaarsen. Zie onze uitleg over brandduur van kaarsen.
Vijf fouten die je tafel verpesten
- Geurkaarsen op de eettafel. Parfum en eten botsen. Houd tafelkaarsen geurloos en zet geurkaarsen in de zithoek.
- Kaarsen precies op ooghoogte. Gasten kijken de hele avond om een vlam heen.
- Een scheve kandelaar. Een paar graden helling is genoeg om aan één kant te laten druipen. Controleer met je oog op tafelhoogte.
- De tafel volzetten. Kaarsen moeten ruimte laten voor servies en handen.
- Branden bij een openstaand raam. Tocht maakt de vlam onrustig, en een onrustige vlam roet en druipt.
Toch was op het tafelkleed? Laat hem eerst volledig hard worden en volg dan ons stappenplan voor kaarsvet verwijderen. Voor het complete overzicht van maten en types kijk je op de categoriepagina dinerkaarsen, en voor houders bij kandelaars.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kaarsen zet je op een gedekte tafel?
Voor een tafel van zes tot acht personen werken drie tot vijf kaarsen goed, verdeeld over twee hoogtes. Bij een lange tafel reken je op groepjes van drie om de tachtig tot honderd centimeter. Laat altijd ruimte over voor schalen en glazen; een tafel die vol staat met kaarsen wordt onpraktisch.
Op welke hoogte mogen tafelkaarsen staan?
Houd de vlam onder ongeveer dertig centimeter boven het tafelblad, of juist ruim erboven vanaf vijfenveertig centimeter. Precies op ooghoogte is de enige echt verkeerde keuze, want dan kijken gasten de hele avond om een vlam heen. Een dinerkaars van 24 cm in een lage kandelaar zit meestal goed.
Mag je geurkaarsen op de eettafel zetten?
Beter niet. Parfum en eten botsen, en een geurkaars vlak bij je bord overheerst de smaak van het gerecht. Houd tafelkaarsen geurloos en zet geurkaarsen elders in de kamer, bijvoorbeeld op een dressoir of in de zithoek, waar de geur zich rustig kan verspreiden.
Hoe voorkom ik kaarsvet op mijn tafelkleed?
Zet kaarsen kaarsrecht in een stabiele houder en brand ze windstil; scheefstand en tocht zijn samen goed voor bijna alle gedruip. Leg daarnaast een plateau, spiegel of tafelloper onder de kaarsengroep. Doof met een kaarsendover in plaats van blazen, want blazen geeft wasspatten.