Sojawas of paraffine: wat is er nu echt anders?

Brandduur: sojawas wint, maar niet dramatisch

Sojawas heeft een lager smeltpunt (ruwweg 45 tot 52 °C) dan paraffine (rond de 55 tot 65 °C). Daardoor brandt een sojakaars met een koelere, kleinere vlam en verbruikt hij per uur minder was. In de praktijk komt een sojakaars bij hetzelfde gewicht en dezelfde lont ongeveer 20 tot 40% verder dan een paraffinekaars. Let wel: dat verschil verdampt zodra de fabrikant een dikkere lont gebruikt om de geurafgifte op te krikken. Brandduur is dus geen eigenschap van de was alleen, maar van de combinatie was, lont en potdiameter. Een concrete vuistregel: 7 tot 10 uur per 100 gram sojawas, 6 tot 8 uur per 100 gram paraffine.

Geur: paraffine piekt, sojawas houdt vol

Paraffine is een uitstekende geurdrager. De hetere vlam en het hogere smeltpunt zorgen ervoor dat geurmoleculen sneller vrijkomen, waardoor je een paraffinekaars vaak al binnen tien minuten door de kamer ruikt. Sojawas geeft geur trager en vlakker af. Dat wordt door liefhebbers als prettiger ervaren (minder overweldigend, langer constant), maar wie een grote ruimte snel wil vullen merkt echt verschil. Fabrikanten van sojakaarsen compenseren dat met een hoger geurpercentage, meerdere lonten of een houten lont. Wil je het beste van twee werelden, dan kom je bij de mengsels uit waar het volgende kopje over gaat.

Wat een “soy blend” eigenlijk is

Veel kaarsen in het middensegment zijn een mengsel: sojawas voor de brandduur en het imago, paraffine of palmwas voor de geurpiek, de gladde bovenkant en de kostprijs. Technisch is daar niets mis mee. Het probleem is dat het sojapercentage vrijwel nooit vermeld wordt, waardoor een kaars met 20% sojawas net zo goed “soy blend” heet als een kaars met 80%. Ga er bij ontbrekende informatie van uit dat het aandeel laag is. Hoe je dit soort vaagheid herkent, staat uitgebreider in onze gids over duurzame kaarsen en greenwashing.

Roet en luchtkwaliteit: nuance nodig

Dat sojawas minder zichtbaar roet geeft, merk je gewoon: schoner glas, minder zwarte aanslag boven een kaarsnis. Dat komt door de koelere vlam en de eenvoudiger samenstelling. Wat je daar niet uit mag afleiden, is dat paraffine giftig zou zijn. De vaak geciteerde beweringen daarover gaan terug op één niet-gepubliceerde presentatie uit 2009 en zijn nooit bevestigd door vervolgonderzoek. Wel geldt voor elke brandende kaars, ongeacht was: er komen fijnstof en verbrandingsproducten vrij, en bij geurkaarsen ook geurstoffen. Ventileren na het branden is bij beide wassoorten verstandig, en een walmende kaars is altijd slechter dan een rustig brandende. Meer daarover in zijn kaarsen schadelijk voor je gezondheid.

Milieu: minder eenduidig dan het lijkt

Paraffine is een restproduct uit de aardolieraffinage. Fossiel, dus, maar wel een bijproduct dat sowieso ontstaat. Sojawas is hernieuwbaar en biologisch afbreekbaar, maar sojateelt heeft een eigen last: landgebruik, monocultuur, gewasbescherming en in bepaalde regio’s ontbossing. Het meeste soja voor kaarsen komt uit Noord- en Zuid-Amerika en legt dus flink wat kilometers af. Dat maakt sojawas niet slecht, maar wel minder vanzelfsprekend groen dan de verpakking suggereert. Wie de korte keten belangrijk vindt, komt bij Europees geteelde koolzaadwas vaak beter uit. En hoe dan ook geldt: de duurzaamste kaars is de kaars die je helemaal opbrandt in plaats van half vergeet.

Praktische verschillen in huis

• Schoonmaken: sojawas is met heet water en afwasmiddel uit een glas te krijgen; paraffine vraagt schrapen of de vriezermethode.
• Uiterlijk: sojawas krijgt frosting en wet spots, paraffine blijft glad en glanzend. Puur cosmetisch.
• Kleur: paraffine houdt felle kleuren beter vast; sojawas verzacht kleuren tot pastel.
• Vrijstaande kaarsen: stompkaarsen en dinerkaarsen van pure sojawas bestaan nauwelijks; daarvoor is de was te zacht.
• Prijs: paraffine is per kilo duidelijk goedkoper, wat je terugziet in het schap.
• Hittebestendigheid: een sojakaars in een warme auto of vensterbank kan smelten of zweten; paraffine houdt langer stand.

De vergelijking in één tabel

Welke kies je?

Kies sojawas als je vaak en lang brandt in dezelfde kamer, als je hecht aan schoon glas en schone muren, of als plantaardig voor jou principieel telt. Kies paraffine als je een grote ruimte snel wilt vullen, als je stompkaarsen en dinerkaarsen zoekt, of als het budget leidend is. En kies bewust voor een mengsel als je het beste van beide wilt, maar alleen als de fabrikant durft te zeggen hoeveel soja erin zit. Onze aanraders per type staan in de gids over de beste sojakaarsen, en het volledige overzicht van alle wassoorten vind je op de hubpagina over sojakaarsen en natuurlijke was. Wil je alle wastypen naast elkaar, lees dan ook alle soorten kaarsenwas uitgelegd. Op zoek naar een concrete kaars? Vergelijk geurkaarsen van sojawas naast klassieke paraffine geurkaarsen en let vooral op het opgegeven gewicht.

Veelgestelde vragen